Kurs Power BI: projekt końcowy, czyli pulpit zarządu Nordvelli

W skrócieProjekt końcowy kursu to pulpit zarządu Nordvelli złożony z tego, czego nauczyłeś się w 27 lekcjach. Porządkujemy plik do sześciu stron dla zarządu, ukrywamy strony ćwiczeń, liczymy realizację budżetu do dnia sprzedaży, dodajemy stronę zwrotów, foldery miar i drążenie do sklepu, a na koniec sprawdzamy rolę.

Dwadzieścia siedem rozdziałów za Tobą: dane Nordvelli w Power Query, model w gwiazdę, miary DAX, wizualizacje, motyw, role, publikacja, potok wdrażania i układ na telefon. W pliku z lekcji 27 jest tego dużo, za dużo dla zarządu: 23 strony, w tym strony ćwiczeń, i 75 miar na jednej długiej liście.

W tym rozdziale robimy z niego raport do oddania. Zostawiamy sześć stron, każdą pod jedno pytanie zarządu, dokładamy dwie brakujące (realizację budżetu i zwroty), porządkujemy miary w folderach i sprawdzamy, co zobaczy kierownik sklepu z rolą. Po drodze znajdziemy w naszym własnym raporcie błąd, który siedzi w wielu firmowych pulpitach: realizację budżetu liczoną wobec budżetu całego roku. Każdy krok nagraliśmy w Power BI Desktop, a liczby sprawdziliśmy zapytaniem DAX.

Zacznij od pytań, nie od wykresów

Co chcemy osiągnąć. Raport, w którym każda widoczna strona odpowiada na jedno pytanie zarządu, a nic poza tym nie przeszkadza.

Zarząd sieci sklepów zadaje kilka powtarzalnych pytań: gdzie sprzedajemy najwięcej, czy idziemy zgodnie z budżetem, ile tracimy na zwrotach, co się stanie, jeśli damy rabat, i co się dzieje w konkretnym sklepie. Infografika na początku rozdziału przypisuje każdemu pytaniu jedną stronę. Tę listę warto zapisać przed pierwszym kliknięciem: wizualizacja, która nie odpowiada na żadne pytanie, nie trafia na widoczną stronę.

Startujemy z pliku z końca lekcji 27 (przycisk w ramce Pliki do tej lekcji). Otwórz go i od razu zapisz kopię pod nową nazwą, na przykład nordvella_28_projekt_koncowy.pbix, żeby plik z poprzedniej lekcji został nietknięty. Pierwsza strona, Przegląd, już odpowiada na pierwsze pytanie: dwie karty (468 mln zł sprzedaży, 109 tys. transakcji), tabela sklepów, wykres miast, fragmentatory miasta i kategorii oraz przyciski z lekcji 11.

Sześć stron dla odbiorcy, reszta ukryta

Co chcemy osiągnąć. Odbiorca widzi Przegląd, Dashboard, Realizację budżetu, Zwroty, Rabat i Scenariusz cen. Strony ćwiczeń zostają w pliku, ale znikają z widoku.

Plik z lekcji 27 ma 23 strony. Część to strony ćwiczeń z lekcji o DAX (CALCULATE, iteratory, inteligencja czasu), część to robocze Strona 1 do Strona 9. Nie kasujemy ich: miary i wizualizacje z tych stron przydają się, gdy wracasz do lekcji. Ukrywamy je, a dwóm stronom co-jeśli z lekcji 10 nadajemy nazwy, które coś mówią.

1. Kliknij dwukrotnie kartę Strona 7 i wpisz Rabat. Tak samo zmień nazwę Strona 8 na Scenariusz cen.
2. Kliknij prawym przyciskiem kartę każdej strony ćwiczeń i wybierz Ukryj stronę. Karta dostaje ikonę przekreślonego oka. Ukryj też Szczegóły sklepu i Etykietka miasto: pierwsza jest celem drążenia, druga etykietką narzędzia, więc odbiorca i tak dochodzi do nich z innych stron.
3. Przeciągnij karty stron w kolejności pytań: Przegląd, Dashboard, Rabat, Scenariusz cen. Dwie nowe strony, Realizację budżetu i Zwroty, zbudujesz w kolejnych częściach tego rozdziału i wstawisz zaraz za Dashboard.

Nawigator stron na Przeglądzie (lekcja 11) sam z siebie tego nie wie. Po ukryciu stron pokazał u nas 17 przycisków, w tym ukryte Strona 4 do Strona 6 i strony DAX, a nie pokazał Rabatu ani Scenariusza cen. Dwa powody: przełącznik Pokaż ukryte strony był u nas włączony, a Strona 7 i Strona 8 zostały kiedyś wyłączone na liście Pokaż.

1. Kliknij nawigator stron na Przeglądzie, żeby go zaznaczyć (zwykłe kliknięcie przycisku w trybie edycji nie przenosi na stronę).
2. W panelu formatowania rozwiń sekcję Strony, potem Opcje, i wyłącz Pokaż ukryte strony.
3. Rozwiń listę Pokaż i włącz przełączniki przy Rabat i Scenariusz cen.

Realizacja budżetu i pułapka niepełnego roku

Co chcemy osiągnąć. Strona, na której zarząd od razu widzi, czy sieć dowozi budżet, i liczba, której można wierzyć także w trakcie roku.

1. Kliknij prawym przyciskiem kartę Dashboard i wybierz Duplikuj stronę. Nową stronę nazwij Realizacja budżetu: czerwony nagłówek i styl kart masz od razu. Zmień tekst nagłówka na Nordvella S.A. Realizacja budżetu i usuń tabelę oraz fragmentator miasta.
2. W karty wstaw kolejno miary Łączna sprzedaż, Budżet sprzedaży i Realizacja budżetu %. Czwartą kartę zostaw na razie pustą.
3. Pod kartami wstaw wykres liniowy: na osi X kolumna DimKalendarz[RokMiesiac], w wartościach Łączna sprzedaż i Budżet sprzedaży. Tytuł: Sprzedaż i budżet miesiąc po miesiącu.
4. Obok wstaw fragmentator z kolumną DimKalendarz[Rok].

Karta realizacji pokazuje 86,3 procent. Wygląda na to, że sieć jest 14 punktów pod budżetem. Wykres mówi co innego: linia sprzedaży przez cały okres idzie tuż pod linią budżetu. Wyjaśnienie widać po prawej stronie wykresu. Sprzedaż w danych Nordvelli kończy się 31.05.2026, a budżet jest rozpisany do grudnia 2026. Miara Realizacja budżetu % dzieli sprzedaż z 53 miesięcy przez budżet z 60 miesięcy. Siedem miesięcy budżetu, na które sprzedaż jeszcze nie mogła powstać, ściąga wynik w dół.

Zobacz też: Szkolenie Power BI - Desktop, DAX i Online + Copilot

Poprawka to druga miara budżetu: budżet tylko do dnia ostatniej sprzedaży. Utwórz ją w tabeli FaktBudzet (Narzędzia główne, Nowa miara):

Budżet do ostatniej sprzedaży =
VAR OstatniaSprzedaz =
    CALCULATE ( MAX ( FaktSprzedaz[DataID] ), REMOVEFILTERS ( DimKalendarz ) )
RETURN
    CALCULATE (
        [Budżet sprzedaży],
        KEEPFILTERS ( DimKalendarz[DataID] <= OstatniaSprzedaz )
    )

Zmienna OstatniaSprzedaz to najpóźniejszy DataID w tabeli sprzedaży, liczony bez filtra kalendarza (REMOVEFILTERS ( DimKalendarz )), czyli 20260531 niezależnie od tego, jaki rok wybierzesz we fragmentatorze. Potem CALCULATE liczy budżet tylko z dni, które nie są późniejsze. KEEPFILTERS zostawia filtr z fragmentatora albo z osi wykresu w mocy, więc dla roku 2024 miara zwraca budżet 2024, a nie budżet od początku danych do maja 2026. Ten sam wzorzec, filtr dokładany do istniejącego, poznałeś w lekcji 14. Budżet Nordvelli jest miesięczny (DataID pierwszego dnia miesiąca), więc maj 2026 wchodzi w całości.

Druga miara to zwykłe dzielenie:

Realizacja budżetu do daty % =
DIVIDE ( [Łączna sprzedaż], [Budżet do ostatniej sprzedaży] )

Wstaw ją do czwartej karty. Ustaw jej format procentowy z jednym miejscem po przecinku, a mierze Budżet do ostatniej sprzedaży format waluty jak w Budżecie sprzedaży (karta Narzędzia miary, Format).

Najmocniej różnicę widać po wybraniu we fragmentatorze roku 2026. Sprzedaż to 50 mln zł, budżet całego roku 116 mln zł, więc zwykła realizacja spada do 43,3 procent. Realizacja do daty pokazuje 98,3 procent. Wykres tłumaczy to bez słów: czerwona linia sprzedaży kończy się w maju, czarna linia budżetu idzie dalej do grudnia.

Którą miarę pokazać zarządowi? Obie, podpisane wprost. Realizacja budżetu % w jednym roku odpowiada na pytanie, ile rocznego planu już zrobiliśmy: w maju 43 procent to nie jest katastrofa, tylko pięć miesięcy z dwunastu. Realizacja budżetu do daty % odpowiada na pytanie, czy idziemy zgodnie z planem. Bez wybranego roku pierwsza miara miesza lata pełne z niepełnym i nie odpowiada na żadne z tych pytań.

Liczby z kart sprawdź w widoku zapytania DAX (ikona po lewej stronie okna Desktopu). Zapytanie liczy obie realizacje rok po roku:

// Realizacja budżetu w każdym roku: całego budżetu i do dnia ostatniej sprzedaży
EVALUATE
ADDCOLUMNS (
    VALUES ( DimKalendarz[Rok] ),
    "Sprzedaż", [Łączna sprzedaż],
    "Budżet", [Budżet sprzedaży],
    "Budżet do daty", [Budżet do ostatniej sprzedaży],
    "Realizacja", [Realizacja budżetu %],
    "Realizacja do daty", [Realizacja budżetu do daty %]
)
ORDER BY DimKalendarz[Rok]

W latach pełnych obie miary są równe, bo budżet do daty to cały budżet roku. Różnią się tylko w roku bieżącym i w sumie. Sprawdzenie arytmetyki: 467 775 009,17 / 541 917 189,40 = 0,863, a 467 775 009,17 / 476 782 696,90 = 0,981.

Dashboard: ta sama pułapka w tabeli miast

Co chcemy osiągnąć. Kolory realizacji na Dashboardzie mówią, które miasta naprawdę są pod budżetem.

Tabela na stronie Dashboard ma kolumnę Realizacja budżetu % i tło według miary Kolor realizacji budżetu z lekcji 12: zielony od 100 procent, żółty od 90, czerwony poniżej. Ma ten sam mianownik co karta z poprzedniego rozdziału. Efekt: ani jedno miasto nie jest zielone, Łódź ma 73,3 procent, a suma 86,3 procent.

1. Zaznacz tabelę na Dashboardzie. W polu Kolumny kliknij strzałkę przy Realizacja budżetu % i wybierz Usuń pole, a w to miejsce przeciągnij z panelu Dane miarę Realizacja budżetu do daty %.
2. Formatowanie warunkowe tła ustawione na starej kolumnie znika razem z nią. Ustaw je jeszcze raz: strzałka przy nowej kolumnie, Formatowanie warunkowe, Kolor tła, Styl formatu Wartość pola, pole Kolor realizacji budżetu.
3. W panelu Dane zaznacz miarę Kolor realizacji budżetu i w pasku formuły podmień w wierszu VAR Realizacja miarę na realizację do daty:

Kolor realizacji budżetu =
VAR Realizacja = [Realizacja budżetu do daty %]
RETURN
    SWITCH (
        TRUE (),
        ISBLANK ( Realizacja ), "#F0F0F0",
        Realizacja >= 1, "#D5F0DC",
        Realizacja >= 0.9, "#FCF3CF",
        "#F7D4CC"
    )

Bez trzeciego kroku liczba i kolor rozjechałyby się: kolumna pokazywałaby 101,1 procent dla Warszawy, a tło nadal byłoby czerwone, policzone ze starej miary.

Kolejność miast jest w obu kolumnach taka sama, zmienia się wniosek. Przed poprawką rozmowa w zarządzie dotyczyłaby całej sieci pod budżetem, po poprawce trzech miast: Łodzi, Poznania i Białegostoku.

Strona Zwroty: trzy miary i powody

Co chcemy osiągnąć. Odpowiedź na pytanie, ile tracimy na zwrotach i z jakiego powodu klienci oddają towar.

Tabela FaktZwroty jest w modelu od dawna, a w lekcji 27 Copilot pomógł nam napisać miarę Sprzedaż netto po zwrotach. Brakuje trzech prostych miar. Utwórz je w tabeli FaktSprzedaz, każdą osobno przez Nowa miara:

Liczba zwrotów = COUNTROWS ( FaktZwroty )

Wartość zwrotów = ABS ( SUM ( FaktZwroty[WartoscZwrotu] ) )

Współczynnik zwrotów % = DIVIDE ( [Liczba zwrotów], [Liczba transakcji] )

Kolumna WartoscZwrotu jest w danych zapisana ze znakiem minus, dlatego ABS: na karcie zwrot ma być kwotą dodatnią. Współczynnik dzieli liczbę zwrotów przez liczbę transakcji sprzedaży. Formaty: liczba zwrotów #,0, wartość waluta, współczynnik procent z jednym miejscem po przecinku.

1. Zduplikuj stronę Realizacja budżetu, nazwij ją Zwroty i zmień tekst nagłówka na Nordvella S.A. Zwroty.
2. W kartach ustaw Liczba zwrotów, Wartość zwrotów, Współczynnik zwrotów % i Sprzedaż netto po zwrotach. W karcie liczby zwrotów ustaw w formatowaniu wartości Jednostki wyświetlania na Brak, inaczej zamiast 2 714 zobaczysz 3 tys.
3. Wykres liniowy zamień na słupkowy (zaznacz go i kliknij ikonę wykresu słupkowego grupowanego w panelu Wizualizacje). Na osi Y kolumna DimPowodyZwrotow[Powod], w wartościach Liczba zwrotów, sortowanie malejąco. Tytuł: Zwroty według powodu.

Arytmetyka: 2 714 / 108 675 transakcji = 0,025, czyli 2,5 procent. 467 775 009,17 zł sprzedaży minus 14 022 095,44 zł zwrotów to 453 752 913,73 zł, na karcie zaokrąglone do 454 mln zł. Trzy najczęstsze powody (Nie spełnia oczekiwań 666, Uszkodzenie fabryczne 454, Zamówiono pomyłkowo 356) to razem 1 476 zwrotów, ponad połowa wszystkich. Fragmentator roku działa tu tak samo jak na stronie budżetu, przez relację FaktZwroty[DataZwrotu] z kalendarzem.

Porządek w miarach: foldery wyświetlania

Co chcemy osiągnąć. Panel Dane, w którym osoba po Tobie znajdzie miarę w kilka sekund.

Model ma teraz 80 miar (75 z lekcji 27 i pięć nowych z tego rozdziału): 52 miary raportu i 28 miar ćwiczeniowych z lekcji o DAX, w tym celowo błędne pary do porównań. Wszystkie są w panelu Dane na jednej liście alfabetycznej. Folder wyświetlania grupuje je bez zmiany nazw i bez wpływu na wizualizacje.

1. Przejdź do widoku modelu (trzecia ikona po lewej stronie okna).
2. W panelu Dane zaznacz miary jednego tematu, z klawiszem Ctrl kilka naraz, na przykład Łączna sprzedaż, Liczba transakcji i Średnia wartość transakcji.
3. W panelu Właściwości wpisz w polu Folder wyświetlania nazwę, na przykład 01 Sprzedaż, i naciśnij Enter.
4. Powtórz dla pozostałych grup. Miary ćwiczeniowe przenieś do folderu 99 Ćwiczenia.

Dwie zasady wyszły z praktyki. Numeruj dwucyfrowo: przy numerach jednocyfrowych folder 10 stanie w kolejności alfabetycznej przed folderem 2. Trzymaj nazwy krótkie: panel Dane ucina je po kilkunastu znakach, a jego szerokości u nas nie dało się zmienić. Pierwsza wersja folderów, 08 Tytuły i nawigacja oraz 99 Ćwiczenia z kursu, wyświetlała się z wielokropkiem.

Rabat i Scenariusz cen: strony do policzenia wariantu

Co chcemy osiągnąć. Dwie strony, na których zarząd sam sprawdza skutki decyzji cenowej, bez dzwonienia do analityka.

Obie strony powstały w lekcji 10 z parametrów co-jeśli. W projekcie zmieniły tylko nazwy i miejsce na liście. Na stronie Rabat suwak Rabat proc ustawiony na 15 procent daje sprzedaż po rabacie 398 mln zł i kwotę rabatu 70 mln zł (467,8 mln zł razy 0,15 to 70,2 mln zł). Karta oceny scenariusza ostrzega: marża pod 5 procent. Wykres marży po rabacie pokazuje, skąd to ostrzeżenie: komputery i telefony schodzą poniżej zera.

Scenariusz cen łączy zmianę ceny z elastycznością popytu. Przy podwyżce o 10 procent i elastyczności minus 2 sprzedaż ilościowa spada o 20 procent, więc prognoza przychodu to 467,8 mln zł razy 1,1 razy 0,8, czyli 411,6 mln zł (na karcie 412 mln zł). Wykres po prawej liczy marżę jednostkową wybranego produktu dla cen testowych od 2 000 do 6 000 zł.

Szczegóły sklepu: przejście z tabeli zamiast kolejnej strony

Co chcemy osiągnąć. Odbiorca dochodzi do jednego sklepu z tabeli na Przeglądzie, a w spisie stron widzi tylko sześć pozycji.

Strona Szczegóły sklepu z lekcji 11 jest ukryta, ale działa: ma pole drążenia DimSklepy[Nazwa]. Opcja przejścia pojawia się tylko na wizualizacjach, które mają to pole. Na wykresie miast prawy przycisk pokazuje menu bez pozycji Drąż wskroś, bo wykres ma tylko kolumnę Miasto.

1. Na Przeglądzie kliknij prawym przyciskiem wiersz Nordvella Katowice w tabeli sklepów.
2. Najedź na Drąż wskroś i kliknij Szczegóły sklepu.

Sklep w Katowicach ma ocenę klientów wyższą od średniej sieci (4,46 wobec 4,08) i NPS niższy od sieciowego (30,78 wobec 31,44). Przycisk w lewym górnym rogu wraca na stronę, z której przyszedłeś. W Desktopie kliknij go z klawiszem Ctrl, w usłudze Power BI wystarczy zwykłe kliknięcie.

Sprawdź, co zobaczy kierownik sklepu

Co chcemy osiągnąć. Pewność, że role z lekcji 21 działają także na nowych stronach i na nowych miarach.

Nowe strony i miary nie dostają osobnych uprawnień: działają na nich te same role. Warto to zobaczyć, zanim raport trafi do odbiorców, bo na stronie budżetu jest teraz miara z REMOVEFILTERS.

1. Przejdź na stronę Realizacja budżetu.
2. Na karcie Modelowanie kliknij Wyświetl jako.
3. Zaznacz Sklep Warszawa i kliknij OK.

Sprzedaż spada do 223 mln zł (dokładnie 222 818 294,93 zł), budżet do 252 mln zł, realizacja do daty to 101,1 procent, ta sama liczba co w wierszu Warszawy na Dashboardzie. REMOVEFILTERS ( DimKalendarz ) zdejmuje tylko filtr kalendarza, a filtra roli nie zdejmuje nic: rola działa na poziomie wierszy, zanim miara zacznie liczyć. Na koniec kliknij Zatrzymaj wyświetlanie po prawej stronie paska.

Lista kontrolna przed oddaniem raportu

Osiem punktów, które sprawdzamy w każdym raporcie przed wysłaniem linku. Ostatni łatwo przeoczyć: plik otwiera się na stronie, która była aktywna przy zapisie, więc przed ostatnim zapisem przejdź na Przegląd.

Gotowy plik zapisz, opublikuj w obszarze roboczym tak jak w lekcji 23 i przenieś potokiem na produkcję jak w lekcji 26. Plik z końca tego rozdziału jest w ramce Pliki do tej lekcji.

Co dalej po kursie

Masz raport, który przeszedł całą drogę: od arkusza Excel, przez Power Query, model i DAX, po role, publikację, potok i telefon. Najlepsze ćwiczenie to ta sama droga na danych z Twojej firmy. Zacznij od listy pytań, nie od wizualizacji, i wracaj do lekcji, gdy dojdziesz do danego etapu. Wszystkie są w spisie kursu.

✕