Od kiedy obowiązuje AI Act - wszystkie terminy po Digital Omnibus

AI Act - Terminy, Digital Omnibus i polska ustawa

Od kiedy obowiązuje AI Act - wszystkie terminy po Digital Omnibus

W skrócie

Firmy, które mają w harmonogramie datę „2 sierpnia 2026 r.”, pytają, od kiedy obowiązuje AI Act i co z niego już działa. Zebraliśmy terminy z art. 111 i 113 AI Act oraz polskiej ustawy i pokazujemy, jak przypisać do nich narzędzia firmy.

Jak to wygląda w praktyce

Producent mebli spod Bydgoszczy używa Microsoft 365 Copilot, chatbota na stronie i kupionego narzędzia do wstępnej selekcji CV. Harmonogram zgodności z 2025 r. zakłada, że wszystkie obowiązki zaczną się 2 sierpnia 2026 r. Prezes pyta, czy firma jest spóźniona i które przepisy dotyczą każdego narzędzia już dziś.

Co mówią przepisy

Trzeba odróżnić wejście w życie od stosowania. AI Act wszedł w życie 1 sierpnia 2024 r., a daty stosowania podaje art. 113. Rozporządzenie 2026/1744 weszło w życie 27 lipca 2026 r. i zmieniło art. 111 i art. 113 (inne zmiany z Digital Omnibus opisujemy osobno).

• 2 lutego 2025 r. Rozdziały I i II, w tym kompetencje w zakresie AI (art. 4) i zakazane praktyki (art. 5). Art. 4 ma od 27 lipca 2026 r. nowe brzmienie.
• 2 sierpnia 2025 r. Rozdział V o modelach AI ogólnego przeznaczenia, przepisy o zarządzaniu, jednostki notyfikowane i rozdział XII o karach, bez art. 101.
• 2 sierpnia 2026 r. Data ogólna dla wszystkiego, czego art. 113 nie wyłącza, m.in. obowiązków przejrzystości z art. 50, norm, oceny zgodności i rejestracji (rozdział III sekcja 5), nadzoru rynku i kar z art. 101.
• 2 grudnia 2026 r. Nowe zakazy z art. 5 ust. 1 lit. ba) i bb): systemy tworzące bez zgody realistyczne materiały intymne rozpoznawalnej osoby i systemy tworzące materiały przedstawiające niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych. Koniec okresu przejściowego z art. 111 ust. 4 na oznakowanie treści (art. 50 ust. 2) w systemach wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r. Przepis nie wymienia systemów oddanych do użytku na własny użytek, więc ich sytuacja jest niejasna.
• 2 sierpnia 2027 r. Termin dla dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia wprowadzonych przed 2 sierpnia 2025 r. (art. 111 ust. 3) i na uruchomienie krajowej piaskownicy regulacyjnej (art. 57 ust. 1).
• 2 grudnia 2027 r. Rozdział III sekcje 1-3 (art. 6-27) dla systemów wysokiego ryzyka z art. 6 ust. 2 i załącznika III, np. rekrutacji, oceny zdolności kredytowej, edukacji.
• 2 sierpnia 2028 r. Te same przepisy dla systemów z art. 6 ust. 1 i załącznika I (elementy bezpieczeństwa produktów, np. wyrobów medycznych).
• 2 sierpnia 2030 r. Zgodność starszych systemów wysokiego ryzyka dla organów publicznych, wprowadzonych przed datą stosowania rozdziału III (art. 111 ust. 2). Do 31 grudnia 2030 r. dostosowuje się systemy w wielkoskalowych systemach informatycznych z załącznika X (art. 111 ust. 1).

Zobacz też: Szkolenie Gotowość na AI ACT

Inne systemy wysokiego ryzyka wprowadzone do obrotu lub oddane do użytku przed datą stosowania rozdziału III podlegają rozporządzeniu, poza zakazami z art. 5, tylko wtedy, gdy po tej dacie zostaną istotnie zmienione w projekcie (art. 111 ust. 2). Dwie kwestie są sporne. Art. 113 lit. c) przesuwa tylko sekcje 1-3 rozdziału III, więc sekcja 5 (ocena zgodności, rejestracja w bazie UE) literalnie stosuje się od 2 sierpnia 2026 r., choć klasyfikacja i obowiązki dostawcy zaczynają się później. Nie jest też jasne, którą z dat rozdziału III wskazuje art. 111 ust. 2.

Polska ustawa o systemach sztucznej inteligencji weszła w życie 11 sierpnia 2026 r., a jej przepisy o opiniach indywidualnych, kontroli, postępowaniu, układzie i karach 28 października 2026 r. (art. 127, więcej w poście o polskiej ustawie o systemach sztucznej inteligencji).

Co zrobić krok po kroku

1. Spis narzędzi. Compliance z działem IT spisuje systemy AI używane i budowane w firmie, z rolą firmy przy każdym: dostawca czy podmiot stosujący. Efekt: rejestr systemów AI z kolumnami „rola” i „data stosowania”.
2. Przypisanie dat. Przy każdej pozycji zespół wpisuje przepisy już stosowane: art. 4 i 5 przy wszystkich systemach, art. 50 m.in. przy chatbotach, generowaniu treści i deepfake. Systemom wysokiego ryzyka z załącznika III przypisuje 2 grudnia 2027 r., a z załącznika I 2 sierpnia 2028 r. Efekt: kolumna z datą i numerem przepisu.
3. Obowiązki bieżące. Zarząd zatwierdza zadania, których nie da się odłożyć: środki wspierające kompetencje w zakresie AI, przegląd zastosowań pod kątem zakazów z art. 5 (z literami ba) i bb) przed 2 grudnia 2026 r.) i obowiązki przejrzystości z art. 50. Efekt: uchwała albo notatka z właścicielem i terminem każdego zadania.
4. Okres przejściowy dla treści. Gdy firma jest dostawcą systemu generującego tekst, obrazy, dźwięk lub wideo, wprowadzonego do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r., zespół produktu wdraża do 2 grudnia 2026 r. oznakowanie wyników w formacie do odczytu maszynowego (art. 50 ust. 2, art. 111 ust. 4). Efekt: zadanie w planie wydań.
5. Plan na 2027 r. Dla systemów z załącznika III kierownik projektu planuje spełnienie obowiązków z art. 26 (podmiot stosujący) albo art. 16 (dostawca) przed 2 grudnia 2027 r. Dostawca zapisuje, od której daty przyjmuje obowiązek rejestracji w bazie UE i dlaczego. Efekt: harmonogram z budżetem i opisanym założeniem.
6. Systemy już wdrożone. Przy systemach wysokiego ryzyka wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku przed datą stosowania rozdziału III dział IT prowadzi rejestr wersji i zmian projektu, bo istotna zmiana uruchamia obowiązki. Jednostka publiczna planuje ich zgodność najpóźniej na 2 sierpnia 2030 r. Efekt: rejestr zmian z oceną istotności.

Jak sprawdzić, że sprawa jest załatwiona

Producent mebli wpisuje przy narzędziu do selekcji CV art. 26 i datę 2 grudnia 2027 r., a przy Copilocie i chatbocie przepisy już stosowane. Obowiązki z art. 4, 5 i 50 mają właściciela i dowód wykonania: rejestr szkoleń i materiałów, notatkę z przeglądu pod kątem zakazów, zrzut komunikatu chatbota albo opis oznakowania treści. Przy systemach wysokiego ryzyka dowodem jest harmonogram z datą 2 grudnia 2027 r. albo 2 sierpnia 2028 r. i zapisanym założeniem co do spornych dat.

Od 28 października 2026 r. przestrzeganie AI Act sprawdza Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), co do zasady zdalnie, więc dokumenty trzymaj razem (więcej w poście o kontroli KRiBSI w firmie).

Podstawa prawna i źródła

• art. 111 i art. 113 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 (AI Act) w brzmieniu po zmianach z rozporządzenia (UE) 2026/1744 (źródło)
• art. 1 pkt 39 i 40 oraz art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1744 z dnia 8 lipca 2026 r. (Digital Omnibus) (źródło)
• art. 4, art. 5 ust. 1 lit. ba) i bb), art. 50 i art. 57 ust. 1 AI Act
• art. 127 ustawy z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003) (źródło)
• Sejm RP, ELI DU/2026/1003, daty wejścia w życie ustawy o systemach sztucznej inteligencji (źródło)
• Komisja Europejska, AI Act, harmonogram stosowania (strona aktualizowana 19.10.2026) (źródło)

Stan prawny na 3 listopada 2026 r.: AI Act w brzmieniu po zmianach z rozporządzenia 2026/1744 i ustawa o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003). Wytyczne oraz pytania i odpowiedzi Komisji Europejskiej nie są źródłem prawa, ale pokazują, jak Komisja odczytuje przepisy. W sprawach spornych decyzję warto oprzeć na opinii prawnika albo na opinii indywidualnej KRiBSI.

Wróć do listy: 30 najczęstszych pytań i problemów związanych z AI Act i ISO 42001