Sprzedaż i budżet w jednym raporcie Power BI - dwie tabele faktów i wspólne wymiary

Power BI - Model danych i relacje

Sprzedaż i budżet w jednym raporcie Power BI - dwie tabele faktów i wspólne wymiary

W skrócie

Budżet i sprzedaż w jednym raporcie Power BI to typowy przypadek modelu z dwiema tabelami faktów. Sprzedaż ma jeden wiersz na pozycję transakcji, a plan jeden wiersz na sklep, kategorię i miesiąc. Pokazujemy, jak model Nordvelli łączy obie tabele wspólnymi wymiarami, w których miejscach budżet przestaje reagować na filtry i jak napisać miarę, która w takich miejscach nie pokazuje mylącej liczby.

Jak to wygląda w praktyce

Realizacja budżetu po kategoriach wygląda dobrze, ale po wstawieniu marki do macierzy każda marka ma ten sam budżet, równy planowi całej sieci. Na modelu Nordvelli Budżet sprzedaży przy każdej z pięciu marek wynosi 541 917 189,40 zł, a Realizacja budżetu % spada do 23,2% dla marki Kelvani i 4,1% dla marki Nordvella. To samo daje kolumna DimProdukty[Kategoria]: przy każdej kategorii cały plan sieci. Kolumna DimKategorie[Kategoria] rozkłada plan poprawnie, na przykład 150 729 438,59 zł dla kategorii Komputery.

Drugi objaw dotyczy kalendarza. Budżet na 15 marca 2025 jest pusty, a na 1 marca wynosi 8 991 909,57 zł, czyli plan całego miesiąca. Po wybraniu we fragmentatorze samych weekendów plan pokazuje 160 501 097,13 zł, bo liczy miesiące, których pierwszy dzień wypadł w sobotę albo w niedzielę.

Dlaczego tak się dzieje

Filtr płynie relacją od wymiaru do faktów. FaktBudzet w Nordvelli ma relacje z DimSklepy, DimKategorie i DimKalendarz, a nie ma relacji z DimProdukty, bo plan nie jest rozpisany na produkty. Filtr marki zawęża więc sprzedaż, a budżetu nie dotyka. DimProdukty[Kategoria] to nazwa kategorii zapisana w wymiarze produktów i filtruje tylko to, co leży pod DimProdukty. DimKategorie filtruje plan wprost, a sprzedaż przez DimProdukty, dlatego działa dla obu tabel.

Plan miesięczny jest zapisany pod pierwszym dniem miesiąca: FaktBudzet[DataID] to Rok * 10000 + Miesiac * 100 + 1. Skutki tego zapisu dla realizacji w niepełnym roku omawiamy w lekcji z projektem końcowym. Dokumentacja Microsoft zaleca taki zapis dla faktów o grubszym ziarnie czasu, ale ostrzega, że bez dodatkowej logiki w mierze pozostałe dni pokażą pustą wartość. Odradza też łączenie dwóch tabel faktów wprost, bo raport może wtedy filtrować i grupować tylko po kolumnie, która je łączy. Taką relację wiele do wielu opisujemy w poście relacja wiele do wielu w Power BI.

Zobacz też: Szkolenie Power BI - Desktop, DAX i Online + Copilot

Co zrobić krok po kroku

1. Sprawdź relacje obu tabel faktów w widoku modelu albo w oknie Zarządzanie relacjami. Każdy wymiar, po którym porównujesz plan ze sprzedażą, musi filtrować obie tabele. W Nordvelli wspólne są DimSklepy, DimKategorie i DimKalendarz, a DimProdukty i DimPracownicy nie mają relacji z budżetem (DimProdukty filtruje sprzedaż i zwroty, DimPracownicy samą sprzedaż).
2. Miary twórz osobno dla każdej tabeli faktów i łącz je dopiero w mierze realizacji, tak jak w Nordvelli. Każdą dodaj prawym przyciskiem na właściwej tabeli w panelu Dane i poleceniem Nowa miara: sprzedaż w FaktSprzedaz, budżet i realizację w FaktBudzet.

   Łączna sprzedaż = SUM(FaktSprzedaz[WartoscNetto])
   
   Budżet sprzedaży = SUM(FaktBudzet[BudzetSprzedazy])
   
   Realizacja budżetu % = DIVIDE([Łączna sprzedaż], [Budżet sprzedaży], BLANK())

3. Na wizualizacjach z budżetem używaj kolumn wspólnych wymiarów: kategorii z DimKategorie, sklepu z DimSklepy, roku i miesiąca z DimKalendarz. Kolumnę DimProdukty[Kategoria] ukryj w widoku raportu, żeby nikt jej nie pomylił z kategorią z DimKategorie, o czym piszemy w poście po co ukrywać klucze i kolumny techniczne.
4. Sprawdź, które filtry nie docierają do budżetu. Zapytanie w widoku zapytań w języku DAX liczy sprzedaż, budżet i realizację dla każdej marki. Na Nordvelli budżet jest przy każdej marce taki sam, 541 917 189,40 zł, więc żadna realizacja w tej tabeli nie ma sensu.

   EVALUATE
   ADDCOLUMNS(
       VALUES(DimProdukty[Marka]),
       "Sprzedaż", [Łączna sprzedaż],
       "Budżet", [Budżet sprzedaży],
       "Realizacja", [Realizacja budżetu %]
   )

5. Napisz miarę budżetu, która pilnuje ziarna planu. Porównuje liczbę widocznych dni z liczbą dni w pełnych miesiącach, które są widoczne, i zwraca pustą wartość, gdy raport schodzi poniżej miesiąca albo filtruje produkty. Kod to zapytanie do widoku zapytań w języku DAX, które definiuje miarę i od razu ją sprawdza. W modelu dodaj ją w FaktBudzet przez Nowa miara jako Budżet w ziarnie = z treścią od pierwszego VAR do końca IF, bez DEFINE, MEASURE i części EVALUATE. Na Nordvelli marzec 2025 daje 8 991 909,57 zł, kategoria Komputery 150 729 438,59 zł, a 15 marca, same weekendy i marka Kelvani pustą wartość.

   DEFINE
   MEASURE FaktBudzet[Budżet w ziarnie] =
       VAR DniWidoczne = COUNTROWS(DimKalendarz)
       VAR DniPelnychMiesiecy =
           CALCULATE(
               COUNTROWS(DimKalendarz),
               REMOVEFILTERS(DimKalendarz),
               VALUES(DimKalendarz[PierwszyDzienMiesiaca])
           )
       RETURN
           IF(
               DniWidoczne = DniPelnychMiesiecy && NOT ISFILTERED(DimProdukty),
               [Budżet sprzedaży]
           )
   EVALUATE
   ROW(
       "Marzec 2025", CALCULATE([Budżet w ziarnie], DimKalendarz[Rok] = 2025, DimKalendarz[Miesiac] = 3),
       "15 marca 2025", CALCULATE([Budżet w ziarnie], DimKalendarz[Data] = DATE(2025, 3, 15)),
       "Weekendy", CALCULATE([Budżet w ziarnie], DimKalendarz[CzyWeekend] = 1),
       "Marka Kelvani", CALCULATE([Budżet w ziarnie], DimProdukty[Marka] = "Kelvani"),
       "Kategoria Komputery", CALCULATE([Budżet w ziarnie], DimKategorie[Kategoria] = "Komputery")
   )

6. Realizację licz na nowej mierze: Realizacja w ziarnie = DIVIDE([Łączna sprzedaż], [Budżet w ziarnie]). Przy marce i przy pojedynczym dniu komórka zostaje pusta, zamiast pokazać 23,2% albo plan całego miesiąca. Na poziomie roku, kwartału, sklepu i kategorii wynik się nie zmienia: rok 2025 to 129 209 118,49 zł planu, pierwszy kwartał 2025 to 27 308 655,64 zł, a Nordvella Warszawa Centrum 41 909 608,32 zł.

Jak sprawdzić, że problem zniknął

Postaw macierz z kategorią z DimKategorie i rokiem z DimKalendarz oraz z miarami sprzedaży, budżetu i realizacji. Dla roku 2025 Nordvelli wynik to 126 734 270,47 zł sprzedaży wobec 129 209 118,49 zł planu, czyli 98,1%. Dla całego okresu 467 775 009,17 zł wobec 541 917 189,40 zł, czyli 86,3%, bo plan obejmuje też miesiące od czerwca do grudnia 2026, w których nie ma jeszcze sprzedaży. Strona Realizacja budżetu w projekcie końcowym zestawia tę samą sprzedaż z budżetem do 31.05.2026, ostatniego dnia ze sprzedażą, i wtedy realizacja wynosi 98,1%. To ta sama wartość co dla roku 2025, ale inne obliczenie. Jak liczyć realizację tylko do dnia ostatniej sprzedaży, pokazujemy w poście porównanie przy niepełnym roku.

Potem dodaj do macierzy markę albo dzień. Miara budżetu w ziarnie ma tam pustą komórkę, a suma kategorii się nie zmienia. Każdą nową tabelę faktów łącz z tymi samymi wymiarami, a nie z inną tabelą faktów.

Źródła i sposób sprawdzenia

• Microsoft Learn: Many-to-many relationship guidance (Relate higher grain facts, Relate many-to-many facts) (źródło)
• Microsoft Learn: Understand star schema and the importance for Power BI (źródło)
• Microsoft Learn: ISFILTERED function (DAX) (źródło)
• Sprawdzone zapytaniami DAX na modelu Nordvelli: budżet po markach i kategoriach, budżet dnia, miesiąca i weekendów, miara budżetu w ziarnie.

Zachowanie programu sprawdziliśmy w Power BI Desktop 2.157 (wydanie z sierpnia 2026 r.) z polskim interfejsem, a przykłady na modelu sieci Nordvella z bezpłatnego kursu Power BI. Microsoft wydaje nową wersję Power BI Desktop co miesiąc, więc nazwy przycisków i limity usługi mogą się zmieniać. Aktualne wartości podaje dokumentacja Microsoft Learn.

Wróć do listy: 131 najczęstszych pytań i problemów związanych z Power BI