Blog JSystems - uwalniamy wiedzę!

Szukaj

NIS2 i KSC - Czy firma podlega KSC i w jakiej kategorii

Firma zatrudnia mniej niż 50 osób - czy mimo to podlega pod KSC?

W skrócie

  • Zatrudnienie poniżej 50 osób nie przesądza, że mała firma nie podlega KSC. O wielkości decydują też obrót i suma bilansowa, a dostawców DNS, rejestratorów domen, usług zaufania, komunikacji elektronicznej i usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa ustawa obejmuje przy niższym progu albo bez progu.
  • Małe przedsiębiorstwo zatrudnia mniej niż 50 osób i ma obrót lub sumę bilansową do 10 mln EUR (art. 2 ust. 2 załącznika I do rozporządzenia 651/2014). Mikro- i małe firmy z załączników co do zasady ustawie nie podlegają, chyba że obejmuje je wyjątek z art. 5 albo decyzja organu z art. 7l.
  • Sprawdź faktyczną działalność w załącznikach, wyjątki niezależne od wielkości, liczbę osób i dane finansowe, a wynik zapisz w notatce. Firma spoza ustawy może i tak dostać wymagania od klientów objętych ustawą.

Pytanie zadaje właściciel albo zarząd firmy zatrudniającej kilkanaście lub kilkadziesiąt osób, gdy dostaje ankietę od klienta albo widzi swoją branżę w załączniku do ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC). Pokazujemy, jak sprawdzić, czy mała firma podlega KSC.

Jak to wygląda w praktyce

Fikcyjna hurtownia chemii przemysłowej zatrudnia 35 osób, kupuje farby i rozpuszczalniki od producentów i sprzedaje je zakładom w regionie. W dwóch ostatnich latach obrotowych miała po 18 mln EUR obrotu i 11 mln EUR sumy bilansowej. Prezes zakłada, że firma poniżej 50 osób jest poza ustawą, ale klient, który sam jest podmiotem ważnym, pyta w ankiecie o jej status. Podobnie pytają mały dostawca internetu i kilkuosobowy rejestrator domen.

Co mówią przepisy

Kategorię wyznaczają rodzaj działalności z załącznika nr 1 lub nr 2 i wielkość według załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 (art. 5 ust. 1 i 2). Małe przedsiębiorstwo zatrudnia mniej niż 50 pracowników i ma roczny obrót lub roczną sumę bilansową do 10 mln EUR, mikroprzedsiębiorstwo mniej niż 10 pracowników i obrót lub sumę bilansową do 2 mln EUR (art. 2 ust. 2 i 3 załącznika I). Z brzmienia „obrót lub suma bilansowa” wynika, że firma poniżej 50 osób przestaje być mała, gdy oba parametry przekraczają 10 mln EUR. Hurtownia z przykładu jest więc średnia, a jako dystrybutor substancji i mieszanin z pozycji chemikaliów w załączniku nr 2 jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 2).

Bez względu na wielkość ustawa obejmuje jako podmioty kluczowe m.in. dostawcę usług DNS, kwalifikowanego dostawcę usług zaufania, podmiot krytyczny i podmiot świadczący usługi rejestracji nazw domen (art. 5 ust. 1 pkt 4, Ministerstwo Cyfryzacji, odpowiedź 1.7). Ten ostatni to także agent działający w imieniu rejestratorów (art. 2 pkt 11d). Dostawca usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa jest kluczowy już jako mały przedsiębiorca (art. 5 ust. 1 pkt 3). Przedsiębiorca komunikacji elektronicznej jest ważny jako mikro- lub mały, a kluczowy jako średni lub duży (art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 4), a serwery DNS dla abonentów nie czynią go dostawcą usług DNS (odpowiedź 1.19). Ważny jest też niekwalifikowany dostawca usług zaufania będący mikro-, małym lub średnim przedsiębiorcą (art. 5 ust. 2 pkt 3) i spółka komunalna realizująca zadanie publiczne z wykorzystaniem systemów informacyjnych (art. 5 ust. 2 pkt 8, odpowiedź 3.37).

Podmiot leczniczy, który nie jest przedsiębiorcą, jest ważny przy 50-249 osobach, a kluczowy od 250 (art. 5 ust. 8), więc samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej poniżej 50 pracowników ustawie nie podlega (odpowiedź 3.20). Organ może też decyzją uznać mniejszy podmiot z załącznika za kluczowy lub ważny, np. gdy jako jedyny świadczy usługę o kluczowym znaczeniu dla krytycznej działalności społecznej lub gospodarczej (art. 7l ust. 1).

Dziewięć przypadków z art. 5 ustawy o KSC, w których wielkość firmy nie decyduje albo próg jest inny niż średnie przedsiębiorstwo
Te przypadki sprawdzasz przed liczeniem etatów, bo obowiązuje przy nich próg inny niż średnie przedsiębiorstwo albo nie ma go wcale. Poza grafiką zostaje jeszcze decyzja organu z art. 7l.

Co zrobić krok po kroku

  1. Działalność. Właściciel z księgową porównuje to, co firma faktycznie robi, z kolumną „Rodzaj podmiotu” w załącznikach nr 1 i nr 2. Kod Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) pomaga, ale według Ministerstwa Cyfryzacji decyduje faktyczny zakres usług (instrukcja samoidentyfikacji z 27 kwietnia 2026 r., odpowiedź 2.7). Efekt: lista działalności z pozycją załącznika albo zapis, że żadna nie pasuje.
  2. Wyjątki od progu. Zarząd odpowiada na pytania: czy świadczymy usługi DNS, rejestracji domen, także jako agent rejestratora, usługi zaufania, komunikacji elektronicznej albo usługi zarządzane w zakresie cyberbezpieczeństwa, czy jesteśmy spółką komunalną, podmiotem krytycznym albo adresatem decyzji z art. 7l. Przy każdym „tak” obowiązuje próg niższy niż dla innych firm albo nie ma go wcale. Usługi informatyczne pomaga ocenić post o firmie IT jako dostawcy usług zarządzanych. Efekt: lista kontrolna z odpowiedziami.
  3. Liczba osób. Kadry liczą roczne jednostki pracy (RJP), czyli etaty w skali roku, a niepełne etaty jako ułamek. Wliczają pracowników, właścicieli kierujących firmą i pracujących w niej wspólników, a według Ministerstwa Cyfryzacji także osoby na umowach agencyjnych, zleceniach i umowach o dzieło (odpowiedź 1.5). Nie wliczają praktykantów ani okresu urlopu macierzyńskiego i wychowawczego (art. 5 załącznika I, odpowiedź 1.30), a osobę zatrudnioną na zastępstwo liczą jak każdego pracownika. Efekt: zestawienie RJP.
  4. Dane finansowe i grupa. Księgowa bierze obrót bez VAT i sumę bilansową z ostatniego zatwierdzonego sprawozdania (art. 4 ust. 1 załącznika I) i przelicza je na euro, zapisując przyjęty kurs. Według ministerstwa nowy status powstaje dopiero, gdy próg zostanie przekroczony drugi rok z rzędu (odpowiedź 1.46). Jeżeli firma ma spółki powiązane lub partnerskie, dolicza ich dane, co opisujemy w poście o wielkości przedsiębiorstwa w grupie kapitałowej. Pomocny bywa internetowy kwalifikator wielkości firmy Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (odpowiedź 1.5). Efekt: wyliczenie z danymi źródłowymi.
  5. Notatka z oceny. Zarząd podpisuje notatkę: działalność, pozycja załącznika, RJP, obrót, suma bilansowa, sprawdzone wyjątki, wynik i termin ponownej oceny po kolejnym sprawozdaniu albo przy nowej usłudze. Gdy wynik oznacza objęcie ustawą, firma składa wniosek o wpis do Wykazu podmiotów kluczowych i podmiotów ważnych. Jeśli spełniała przesłanki już 3 kwietnia 2026 r., miała na to czas do 3 października 2026 r. (art. 33 ust. 3 ustawy nowelizującej), a w innym wypadku ma 6 miesięcy od ich spełnienia (art. 7c ust. 1). Spóźniony wniosek nadal można złożyć (odpowiedź 2.32). Efekt: notatka i ewentualny wniosek.
  6. Odpowiedź dla klienta. Gdy firma jest poza ustawą, a klient objęty ustawą przysyła ankietę albo aneks, zarząd odpowiada na podstawie notatki i ustala, które wymagania firma przyjmie w umowie. Klient musi zapewnić bezpieczeństwo i ciągłość łańcucha dostaw sprzętu, oprogramowania i usług informatycznych, od których zależy jego usługa (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. e), więc takie pytania będą wracać. Opisujemy to w poście o ankiecie klienta, gdy firma nie podlega ustawie. Efekt: pismo do klienta.

Jak sprawdzić, że sprawa jest załatwiona

Sprawa jest załatwiona, gdy firma ma podpisaną notatkę z oceną, w której każda liczba ma źródło. Wynik „poza ustawą” wymaga takiej samej staranności jak „podmiot ważny”, bo poza przypadkami z art. 7l nikt nie wydaje decyzji o kwalifikacji i firma z działalnością z załączników analizuje ją sama (odpowiedź 1.12).

Organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa może zapytać firmę o informacje do wstępnej oceny statusu (art. 43 ust. 1), a notatka pozwala odpowiedzieć w terminie.

Podstawa prawna i źródła

  • art. 2 pkt 11d, art. 5 ust. 1, 2 i 8, art. 7l ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (tekst ujednolicony, stan na 8.10.2026) (źródło)
  • art. 7c ust. 1, art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. e, art. 43 ust. 1 oraz załączniki nr 1 i nr 2 do ustawy o KSC
  • art. 2, 4 i 5 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. (definicja mikro, małych i średnich przedsiębiorstw)
  • Ministerstwo Cyfryzacji, pytania i odpowiedzi do ustawy o KSC, październik 2026, pytania 1.5, 1.7, 1.8, 1.12, 1.19, 1.29, 1.30, 1.46, 2.7, 2.32, 3.20 i 3.37 (źródło)
  • Ministerstwo Cyfryzacji, Nowelizacja ustawy o KSC - jak dokonać samoidentyfikacji, 27.04.2026 (źródło)
  • art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 252) (źródło)
  • Komunikat Ministra Cyfryzacji z dnia 8 kwietnia 2026 r. w sprawie harmonogramu złożenia wniosków o wpis do wykazu podmiotów kluczowych i podmiotów ważnych (Dz. Urz. MC 2026 poz. 7) (źródło)

Stan prawny na 13 października 2026 r. Wyjaśnienia Ministerstwa Cyfryzacji nie są źródłem prawa, ale pokazują, jak resort odczytuje przepisy. W sprawach spornych decyzję warto oprzeć na opinii prawnika albo na stanowisku organu właściwego do spraw cyberbezpieczeństwa.

Wróć do listy: 30 najczęstszych pytań i problemów związanych z NIS2 i KSC

Najczęściej zadawane pytania

Czy jednoosobowa działalność gospodarcza może podlegać ustawie o KSC?
Może, jeśli prowadzi działalność objętą ustawą bez względu na wielkość, na przykład świadczy usługi DNS, rejestruje domeny jako rejestrator lub jego agent albo jest kwalifikowanym dostawcą usług zaufania (art. 5 ust. 1 pkt 4). Jako przedsiębiorca komunikacji elektronicznej byłaby podmiotem ważnym. Usługi zarządzane w zakresie cyberbezpieczeństwa ustawa obejmuje dopiero od małego przedsiębiorcy, a jednoosobowa firma jest zwykle mikroprzedsiębiorcą.
Czy firma z 40 pracownikami i obrotem 15 mln euro jest małym przedsiębiorcą?
To zależy od sumy bilansowej. Małe przedsiębiorstwo zatrudnia mniej niż 50 osób i ma obrót lub sumę bilansową nieprzekraczającą 10 mln EUR, więc przy sumie bilansowej do 10 mln EUR firma pozostaje mała. Gdy suma bilansowa także przekracza 10 mln EUR, firma staje się średnia, według Ministerstwa Cyfryzacji dopiero wtedy, gdy przekroczy próg drugi rok z rzędu. Średnia firma podlega ustawie, jeśli prowadzi działalność wymienioną w załączniku nr 1 lub nr 2.
Czy osoby na umowie zlecenia wlicza się do liczby zatrudnionych przy ustalaniu wielkości firmy?
Według Ministerstwa Cyfryzacji tak, bo do personelu przedsiębiorstwa należą też osoby na umowach agencyjnych, zleceniach i umowach o dzieło, uważane za pracowników na mocy prawa krajowego (odpowiedź 1.5). Liczbę osób przelicza się na roczne jednostki pracy, czyli pełne etaty w skali roku (art. 5 załącznika I do rozporządzenia 651/2014). Inaczej jest przy progu urzędu gminy, który dotyczy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę: tam ministerstwo umów cywilnoprawnych nie wlicza (odpowiedź 1.29).
Czy mała firma, która nie podlega KSC, musi spełniać wymagania klientów objętych ustawą?
Ustawa jej do tego nie zobowiązuje, ale klient będący podmiotem kluczowym lub ważnym musi zapewnić bezpieczeństwo i ciągłość łańcucha dostaw sprzętu, oprogramowania i usług informatycznych, od których zależy jego usługa (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o KSC). Dlatego może wpisać wymagania do umowy, a wtedy wiążą one firmę jak każde inne zobowiązanie umowne.

Komentarze (0)

Musisz być zalogowany by móc dodać komentarz. Zaloguj się przez Google

Brak komentarzy...